اول اسلام مثل آيتى احاطه داشته باشد . كسى مثل او نيست كه به جزئيات اين قسمت از تاريخ احاطه و اطلاع داشته باشد . اين مرد بر تمام متون تاريخى اين قسمت مسلط است و جزئياتش را مىداند . اگر مثلًا از جنگ بدر بپرسيد يك يك آدمهايش را مىشناسد . حتى گاهى مىگويد پدرش كيست ، مادرش كيست ، خويش و تبارش كيستند . حرفى كه اين مرد بگويد سند است . شما مردم تهران عادت نكرده‌ايد كه حرف تحقيقى بشنويد ، چه بايد كرد ؟ ! ايشان آخرين اثرى كه تأليف كرده‌اند و دانشگاه چاپ كرده است كتابى است در تاريخ اندلس به نام تاريخ اندلس . كتاب بسيار خوبى است و دربارهء حادثهء اسلامى بزرگى است كه ما مسلمانان و بالاخص ايرانيها در موضوع اين حادثه خيلى تقصير كرده‌ايم . اين تاريخ را بگيريد و بخوانيد . به هر حال بايد فلسفهء قيام حسينى مكرر در منابر گفته شود ، فلسفهء عزادارىها گفته شود ، همان اثر و منظور حاصل شود كه امام زين‌العابدين و امام باقر و امام صادق و امام كاظم توصيه مىكردند و كميت‌ها و دعبل خزاعىها به وجود مىآمد و آثارى بر مرثيه‌گويىهاى آنها مترتب بود . نبايد كارى كرد كه احساسات مردم در اين زمينه خاموش شود ، بايد تندتر و تيزتر كرد ، بايد كارى كرد كه احساسات مردم و عشق و علاقهء مردم نسبت به حق تيزتر شود و نسبت به باطل مطلقاً احساسات نفرت‌آميز داشته باشند . مبارزهء حق و باطل هميشه در دنيا بوده و هست . موسى و فرعون هميشه در دنيا هست ، ابراهيم و نمرود هميشه در دنيا هست ، محمّد و ابوجهل هميشه در دنيا هست ، على و معاويه هميشه در دنيا هست ، حسين و يزيد هميشه در دنيا هست . منظور اين نيست كه هميشه در دنيا اشخاصى به مقام و درجهء ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد و على و حسين هستند ؛ مقصود اين است كه هميشه حق و باطل در برابر يكديگر هستند ، جامعه هميشه بر سر دو راهى حق و باطل است . اين جنبهء اول و قسمت اول يعنى مرثيه‌خوانى و روضه‌خوانى . ضرورت اصلاح امر به معروف‌ها اما قسمت دوم يعنى ارشاد و هدايت و امر به معروف و نهى از منكر . در اينجا بايد چه كرد و چگونه عمل كرد ؟ به نظر من بايد به همان دستورى كه دربارهء خطابهء جمعه رسيده و ديشب